الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
456
دقائق العلاج ( فارسي )
زنجبيل ، زعفران ، دارفلفل ، قدومه ( تودرى ) سرخ و زرد ، بهمن سرخ و سفيد سورنجان ، خاولنجان ( خولنجان ) ، دارچينى ، عاقرقرحا ، انغوزه ، خار خسك آبى كه آهن گداخته را در آن انداخته باشد ، زنيان ، تخم يونجه ، و شقاقل . پارهاى غذاهاى مركب نيز مفيدند مانند آنكه گوشت قرمز را خوب بپزند تا از استخوان جدا شود پس از آن گندم پخته را شيره مىكشند و همچنين مقدارى شير ، پيه مرغابى ، نارجيل در آن مىريزند تا سفت شود و از آن مىخورند و نيز اگر آب گوشت را صاف كنند و عصاره آن را به ترتيبى كه گفته شد به كار ببرند بهتر است ، ماهى تازه گرم با پياز خام و همچنين خاگينه تخم ماهى و زرده تخم مرغ ، تره و نيز گوشت جوجهاى كه با نخود ، باقلا و لوبيا تغذيه كرده مفيد است اما گوشت گنجشك از جوجه مقويتر مىباشد همچنين آب جوجه - خروسى را كه گوشت آن كاملا پخته و له شده صاف مىكنند و به اندازه يك سوم آن آب پياز سفيد كهنه و گرد را گرفته و همراه با عسل ( به اندازه نصف آب پياز ) در آن آب جوجه مىريزند و مىجوشانند تا سفت شود و صبح ناشتا و شب بهنگام خواب مىخورند . غذاى ديگر آنست كه يك جزء آب پياز سفيد با دو جزء عسل را با آتش ملايمى مىپزند تا سفت شود و در هنگام خواب دو قاشق از آن مىخورند و نيز يك جزء آب پياز با دو جزء شير گاو و يك جزء قند را مىپزند تا سفت شود و هر روز چهل گرم از آن را مىخورند . و اين خوراك معتدلتر از غذاى قبليست اگر در مزاج حرارتى باشد بايد آب انار بخورند و از ادويه غذائى معطر پرهيز كنند . اما چيزهايى كه براى نيروى باه زيان دارد غذاهاى گرم لطيف و بادشكن است مانند : شاهزيره ( كرويا ) ، پونه ، اسپنددانه ، زيره ، مرزنجوش و مانند آن و هر چيز كه خشككننده باشد مثل شاهدانه ، خرنوب ، ارزن ، عدس و مانند